F1 Manager 2024
Menajerlik oyunu dendiğinde akla ilk olarak futbolu konu alan oyunlar gelse de son yıllarda yarış severler için de alternatifler çıkış yapıyor. Bu alanda yıllardır en iyi örnek, 2016 yılında yayınlanan Motorsport Manager idi ancak Frontier’ın Formula 1’in lisans haklarını satın alması sonrası geliştirdiği F1 Manager serisi büyük heyecan yaratmıştı. 2022 ve 2023 sürümleri ile fena bir performans sergilemeyen seri, 2024 sürümünde birçok yenilik sunarak çıtayı daha yukarıya taşımayı hedefliyordu. Peki bunu başarabildi mi? Hemen bakalım.
Kendi takımını kur
F1 Manager 2024’ün bu yılki en önemli yeniliği oyunculara kendi Formula 1 takımlarını kurma şansı vermesi. Andretti’nin yıllardır kurduğu “grid’in 11. takımı olma” hayalini gerçeğe dönüştürme fırsatı bu sayede oyuncuların eline geçiyor. Hal böyleyken oyunu anlatmaya bu konudan başlamam gerekiyor ki oyunu açar açmaz menüdeki en dikkat çekici buton da “Takım Kur” zaten. Süreç nasıl mı işliyor? Öncelikle şartlar olgunlaşmış ve FIA’den gerekli her türlü izin alınmış, haliyle dilediğiniz gibi bir takım kurmakta özgürüz. Üstelik detaylı bir takım kurma süreci hazırlanmış. Adım adım anlatayım.

Altı aşamadan oluşan takım kurma sürecinin başında ilk olarak takıma isim vermek gerekiyor. Formula 1 dünyasına dahil olup şampiyonluklar kazanacak bir takıma isim verirken iyice düşünün derim çünkü tarih yazıp manşetleri süslerken dalga konusu olmak istemezsiniz, değil mi? (Kim dalga geçecekse oyunda...) İlk aşamadaki en önemli seçim ise “Köken” tercihi yapmak. Burada oyuncuları altı farklı seçenek karşılıyor. “Hikayen” oyunculara özgür bir başlangıç noktası sunarken, diğer beş seçenek birer kuruluş hikayesine ve farklı kısıtlamalara sahip. Yapılacak tercih başlangıç bütçesini ve güç aktarma organı üreticisini sabitlemenin yanı sıra otomobil, tesis, pilot ve personel kalitesini de belirliyor.
Özgür bir takım kurma süreci için ilk seçenek seçildiğinde ikinci aşamada başlangıç bakiyesi ve altyapı kalitesi seçiliyor. Altyapıda Tesis ve Otomobil Performansı olarak iki başlık var, Tesis altında ise Otomobil Geliştirme Tesisleri, Personel Tesisleri ve İdari Tesisler için seviyeler seçilebiliyor. Tesisler için bir sınırlama mevcut tabii ki, yoksa tüm tesisleri en üst seviyeye çekip Formula 1’deki rekabeti öldürmek pek hoş olmazdı. Bu bölümde her bir tesisin takıma ne gibi faydalar sağladığını görmek mümkün.
Üçüncü aşama en eğlencelisi olsa gerek çünkü rüyalarınızı gerçekleştirmek burada mümkün. Max Verstappen ile Lewis Hamilton aynı takımda olsa neler olurdu? Belki de Lewis Hamilton ile Valtteri Bottas ikilisini yeniden bir araya getirmek istersiniz? Peki ya Mick Schumacher ve Oliver Bearman ikilisi ileride başarı getirir mi? Evet, bu bölümde takımın pilotları, teknik şefi, aerodinamik şefi, sportif direktörü ve yarış mühendisleri belirleniyor. Personeller de önemli ancak pilot ikilisini belirlemek kesinlikle en önemli ve en eğlenceli kısım. Aslında burada kendinize yepyeni senaryolar, mücadeleler yaratmış oluyorsunuz. İyi bir otomobil ve genç pilotlar ile şampiyonluk kovalamak, kötü bir otomobil ve tecrübeli pilotlar ile üst sıraları zorlamak buna sadece iki örnek olabilir.

Bir sonraki aşamada takımın hangi güç aktarma organını kullanacağı seçiliyor. Burada sadece dört seçenek var tabii ki; Ferrari, Renault, Honda RBPT ve Mercedes. Seçim yaparken güç, dayanıklılık (motor dayanıklılığı, ERS dayanıklılığı, vites kutusu dayanıklılığı) ve yakıt verimliliği değerlerini göz önünde bulundurmak gerekiyor. Özellikle dayanıklılık konusu F1 Managere 2024’te ayrıca önem taşıyor çünkü oyunun sunduğu yeniliklerden biri de mekanik arızalarla başa çıkmak. (Bu konuya daha sonra değineceğim.)
Beşinci aşama olan Takım Markası kısmı en çok vakit harcanacak bölüm olabilir. Takımın üç rengini seçtikten sonra otomobil kaplaması, pilot tulumu ve logo tasarımına geçiyoruz. Otomobil kaplaması bölümünde 60 civarı hazır tasarım mevcut ki Deluxe Edition’ı satın alanlara ekstra beş tasarım daha sunuluyor. Hazır tasarımları kullanmak yerine sıfırdan bir tasarım yapmak da mümkün. Burada 20’den fazla kaplama deseni ve 20’ye yakın jant tasarımı yer alıyor. Son olarak hangi bölümlerin hangi renk olacağını belirleyince tasarım tamamlanıyor. Pilot tulumu bölümünde daha az seçenek olsa da yine hem tulum hem de kask tasarımı kişiselleştirilebiliyor. Takımın logosu için de ya 36 hazır tasarımdan biri seçiliyor ya da 50 katmanlık özel bir tasarım yapılabiliyor.
Ve son aşamada takım patronu olarak ismimizi girip oyunun rehberlik ve zorluk seviyelerini belirledikten sonra mevcut 10 takıma haddini bildirmeye hazırız! Rehberlik kısmına tecrübeli oyuncular ihtiyaç duymayacaklardır ancak yenilikleri de kavramak adına ilk kez oynarken bunu açık tutmak faydalı olabilir. Zorluk kısmında ise otomobil geliştirme ve yarış zorluğu ayrı ayrı belirlenebiliyor. Bu iki ana başlıktan biriyle, belki de ikisiyle de baş etmekte zorlanacağını düşünenler oyunu kolay moda alabilirler ama standart zorlukta bile oyunun size çok fazla sorun çıkarmadığını söyleyebilirim.

Sponsorlar bir takımın belkemiğidir!
Pilotlar ve personel hazır, tesisler gıcır, markalaşma da tamam. Peki sırada ne var? Tabii ki bir Formula 1 takımının belkemiğini oluşturan sponsorlarla görüşmeler. Takımın başındaki ilk haftanızda sponsorlarla masaya oturuyorsunuz. Önünüze gelen seçeneklerden birini tercih ederken garanti ve potansiyel ödeme miktarlarına dikkat etmeniz gerekiyor. Garanti ödeme takıma direkt olarak aktarılırken, potansiyel ödeme ise etkileşim ve yarış günü başlıkları altında ekstra aksiyon gerektiren ödeme miktarlarını gösteriyor. Ana sponsor dışında en fazla beş tane olacak şekilde ekstra sponsorluklar da alınabiliyor ve bunlarda da aynı ödeme planları görülüyor.
Sponsorluk tercihlerini yaptıktan sonra bir kez daha tasarım kısmına geri dönüyorsunuz. Eh, size milyonlarca dolar yatıran sponsorlar bunun karşılığında görünürlük talep ediyorlar tabii ki. Sponsor logolarını yerleştirmeden önce başta yaptığınız kaplamadan memnun değilseniz onu da bu noktada baştan tasarlayabiliyor, sonrasında tek tek sponsorları yerleştirmeye başlıyorsunuz. Tasarıma uyacak, birbirinin üstüne binmeyecek ve güzel görünecek şekilde logoların konumunu, boyutunu ve hatta rengini değiştirmek mümkün. Otomobilin kanatları ve gövdesi dışında pilotların tulumunda da sponsor yerleştirmeleri yapılıyor. Bu noktada hem otomobili hem de tulumu mevcut sponsorlar dışındaki logolarla da süsleyebildiğimizi belirteyim.
Sponsorlarla ilgili yapılacak son düzenleme ise sözleşme kısmında bahsettiğim etkileşimler. Bu bölümde yarış günü etkinliği, sponsor etkinliği, fabrika turu, okul etkinlikleri, mühendislerin tanıtım turu, tasarım merkezi reklamı, meteoroloji merkez reklamı ve benzeri etkinlikler yer alıyor. Her bir etkinlik para getirse de farklı açılardan götürülere de sahip. Örneğin bir sponsor etkinliğine katılmak pilotun mentalitesinde düşüşe sebep olabiliyor ki bu yılın yeniliklerinden biri de mentalite sistemi, ona ayrıca değineceğim. Öte yandan tasarım merkez reklamı etkinliği de tesisin verimliliğini düşürebiliyor. Haliyle planlama yaparken gözünüzü kayıtsız şartsız paraya dikmeyin derim.

Uzun uzun anlattığım bu takım kurulumu süreci sonunda artık sezona başlamaya ve hedefleriniz peşinde koşmaya hazırsınız. Bu noktadan sonra sizi önceki iki oyundan aşina olduğunuz süreçler karşılasa da bu yıl birçok alanda yenilikler yapıldı ve bunlara da tek tek değineceğim. Ancak kendi takımını kurma yeniliğinin oyuna büyük renk kattığını, ayrıca oyunculara yeni meydan okumalar sunduğunu söylemeliyim. Mevcut takımlardan birini seçip transferlerle takımda değişiklikler yapmak daha sınırlı bir hareket alanı sunuyordu, F1 Manager 2024 sayesinde daha özgür bir takım patronluğu tecrübesi yaşamak mümkün hale gelmiş.
F1 takımı yönetmek
Yıllardır 20 otomobilin aynı yerde dönüp durmasına alışmıştık, yeni oyun sayesinde artık 22 otomobil aynı yerde dönüp durabiliyor ama bunu tercih etmek zorunda değilsiniz. Oyunun bu en büyük yeniliğini bir kenara bırakıp mevcut 10 takımdan birini seçerek de şampiyonluk kovalayabilirsiniz. Her iki senaryoda da artık oyunun diğer yeniliklerinden bahsetmeye başlayabilirim.
Öncelikle takım yönetimi kısmına değineyim. F1 Manager 2024’ün pist dışı yeniliklerinden ilki, pilot ve personel performansını etkileyen mentalite sistemi. Bir takımı başarıya götüren yol sadece teknik verilerden değil, insan faktörünün iyi yönetilmesinden de geçiyor. Yeni oyunda yer alan mentalite sistemi de tam olarak bu konuyu kapsıyor. Bir pilotun ya da takım çalışanının mentalitesi bireysel durum, takım performansı ve takım patronu başlıklarından etkileniyor. Haliyle bu üç konuyu da kontrol altında tutmak, pilotlardan ve takım personelinden tam performans almak için önemli.

Bireysel durum kısmı tamamen mutluluk ile alakalı aslında. Elinde iyi bir kontrat olan, sahip olduğu kontrat ile diğer kontratlar arasında uçurum olmayan, yarışlardan istediği sonuçları alan ve tabii ki az önce bahsettiğim sponsor etkinliklerine boğulmayan bir pilot ya da personel hem mutlu oluyor hem de performans veriyor. Takım performansı direkt sonuçlarla bağlantılı ve beklentiler karşılandığı sürece işler yolunda gidiyor. Takım patronu etkisi ise bizim performansımız ile alakalı. Doğru kişileri takıma dahil ettikçe, doğru tesislere yatırım yaptıkça ve performansı artırdıkça pilotların ve personelin mentalitesine katkımız pozitif oluyor.
Sistemin nasıl çalıştığını bu şekilde kısaca özetlemiş olsam da alttaki simülasyonda etkileri daha fazla oluyor. Örneğin mutlu olan bir pilotla yeni sözleşme görüşmesi yaptığınızda onu ikna etmek çok daha kolay oluyor. Öte yandan takımda huzuru sağlayamadığınızda, pilotların ya da personelin mental durumu düşüşe geçtiğinde bu durum diğer takımlara fırsatlar doğuruyor. Yetenekli ama mutsuz bir pilotu kim transfer etmek istemez ki? (Bakın, Max Verstappen’e istediği otomobili veremeyen Red Bull Racing’in dominasyonu sona erdikten sonra Toto Wolff nasıl da olta üstüne olta atıyor!)
Biliyorum, pist üstünde neler olup bittiğini ve yarış simülasyonundaki yenilikleri merak ediyorsunuz ama öncesinde takım yönetimine dair bir yenilikten daha bahsedeceğim çünkü en nihayetinde bu bir menajerlik oyunu. F1 Manager 2024’ün seriye kattığı yeniliklerden biri de mevcut pilot kadromuz dışında alt kategorilerden pilotları “ailemize” katabildiğimiz Yedekler (Driver Affiliates) sistemi. Bu ne demek? Gelecekte koltuk vermeyi düşündüğünüz genç yetenekler ile takımınız arasında bir bağ kurabiliyorsunuz. Aslında bunu bir tür “akademi” gibi de düşünebilirsiniz. Özellikle yetenekli bulduğunuz ancak F1’de yarışmak için süper lisansa sahip olmayan pilotlara “yedek” kontratı vererek onları takıma bağlayabilirsiniz.

Beş kırmızı ışık söndü!
Tamam tamam, artık sizi fazla bekletmeden pist üstü aksiyona geçebilirim. Öncelikle ilk iki oyunda da geçerli olan bir gerçeği belirtmek istiyorum ki mantık yürüten herkesin de bunun farkında olduğunu düşünüyorum. F1 Manager serisinin yarış motoru, sürüş yaptığımız bir yarış oyununda olduğu gibi otomobillerin gerçek zamanlı aksiyonları ile gerçekleşen bir akış sunmuyor. Yani aslında hem oyuncu hem de yapay zeka kararlarının bir formüle oturması sonrası, arka planda işleyen bir simülasyonun görsel yansımasını izliyoruz. Football Manager gibi düşünün; tüm taktiksel kararlar ve futbolcuların değerleri maç simülasyonunda işleniyor, biz de bunun iki ya da üç boyutlu yansımasını izlerken akışa müdahale ediyoruz. İşte F1 Manager’da da durum tam olarak böyle. Bu açıklamayı yapmamın nedeni de önceki oyunlarda zaman zaman ortaya çıkan tuhaf olayların, görüntülerin sebebinin bu olması. (Ha tabii ki bazı ekstra tuhaflıkları da oluyor ama yine de belirtmek istedim.)
Pist üstü yönetim detayları konusunda geçen yıldan çok farklı olmayan F1 Manager 2024’ün yarış motoru, görsel geliştirmeler ile izlemesi daha keyifli yarışlar ortaya koyuyor. Takım patronu görevi üstlenmesek dahi görsel açıdan izlenebilir bir görüntü var ortada. Bu yıl pistler görsel açıdan biraz daha detaya kavuşmuş. Pist üstündeki kauçuk ve pist kenarındaki yeşillikler ilk göze çarpan detaylar. Otomobillerin manevralarına baktığımızda ilk oyunda neredeyse tek bir ray üzerinde gidilmesi rahatsız ediciyken, ikinci oyunla birlikte daha doğal bir görüntü sağlanmıştı. Serinin üçüncü oyununda otomobillerin manevraları biraz daha yumuşak gerçekleşiyor. En önemlisi de pist dışına taşan otomobiller anlamsız şekilde beklemek yerine daha hızlı davranıp piste dönüyor.
Pilotlar arası çekişmelerde önceki iki oyuna kıyasla daha fazla mücadele görmek mümkün. DRS destekli geçişler dışında pilotlar pistin birçok bölgesinde birbirine atak yapıyor, hatta rakiplerini sıkıştırarak onları hataya zorlayabiliyorlar. Pist üstü aksiyonda agresifliğin artması hataları ve kötü sonuçları da beraberinde getiriyor ama bu noktada en azından kendi pilotlarımıza uyarıda bulunarak önlem alabiliyoruz. Özellikle sık sık blokaj yaşandığını göz önüne alırsak -son Macaristan Grand Prix’sinde Verstappen’in ilk virajda Hamilton’a yaptığı atakta olduğu gibi- zaman ve pozisyon kaybı ile sonuçlanan hatalardan uzak durmak gerekiyor.

“No, no, no no. The gearbox guys...”
2021 yılındaki Monaco Grand Prix’sini hatırlar mısınız? Charles Leclerc kendi evinde pol pozisyonunu almış ve geçişin neredeyse imkansız olduğu pistteki yarıştan galibiyetle ayrılma hedefine çok yaklaşmıştı. Ne var ki sıralama turu seansının sonunda yaptığı kaza, keşif turunda otomobilinde sorun olduğunu fark edip start alamadan yarışa veda etmesine neden olmuştu. Belki tam olarak bu senaryoya denk gelmek güç ancak F1 Manager 2024’te yarış içinde mekanik arızalarla karşılaşıyoruz. Otomobilin bileşenlerindeki yıpranma belli yüzdelerin altına indiğinde risk artıyor ve bu noktada önemli kararlar almak gerekiyor.
Yakın mücadelelerde yaşanan bir temas sonrası ön kanatta hasar oluşuyor ve aerodinamik açıdan hız kaybetmeye başlıyoruz ama mekanik arızaların yanında bu hiçbir şey. Yarış içinde otomobilin durumunu lastik, güç ünitesi ve aerodinamik kutucuklarından takip ediyoruz. Güç ünitesi kısmında motor, ERS ve vites kutusu üzerine geldiğimizde sağda daha detaylı bir kutucuk beliriyor. Bu bölümde hem bileşenin yüzde olarak durumu hem de risk durumunda ne yapılması gerektiği yazıyor. Haliyle yarış dışı kalmamak için hızdan feragat ederek pilotlara bazı direktifler vermek gerekiyor.
Gerçek yarışlarda olduğu gibi yaşanabilecek mekanik sorunlardan bazıları geçici, bazıları kalıcı sonuçlar doğuruyor. Kalıcı hasarlar yarışın erken sonlanmasına neden olurken, ERS sistemindeki bir arıza kısa süreliğine ERS’i devre dışı bırakıyor. Bu noktada birkaç tur zaman kaybedilse de otomobil yeniden eski performansına dönebiliyor. Mekanik arızalar sadece bizim başımıza gelmiyor, rakip takımlar da benzer sorunları yaşıyor ve haliyle beklenmedik anlarda gelen “iyi” haberler keyfimize keyif katıyor. (Henüz denk gelmedim ancak ikinci sırada giderken liderin yarış dışı kaldığı ve bu sayede zafere uzandığım bir senaryoyu iple çekiyorum!)

F1 Manager 2024’te yarışları izlemenin keyifli olduğunu söylemiştim. Bu keyfi artıran şeylerden biri de oyuna yeni bir kamera açısının eklenmesi. Geçen yıl gelen kask kamerası şahane bir fikirdi, bu yıl ise oyuna helikopter kamerası eklenmiş Gerçek yarışları izlerken zaman zaman gördüğümüz helikopter kamerası alternatif bir izleme seçeneği olmanın yanı sıra stratejik kararların nasıl uygulandığını tepeden takip etme şansı da sunuyor. Yarışları izlemeyi sevenler için yeni kamera açıları her zaman birer artı. Peki sevmeyenler ne yapsınlar?
Bir menajerlik oyununda işin temelini yönetim kısmı oluşturur, doğru. Sonuçta Football Manager oyuncuları arasında da maçları izlemeyi tercih etmeyip en fazla hızlandırılmış şekilde iki boyutlu maç motoruna göz ucuyla bakanlar vardır. F1 Manager serisinin önceki oyunlarında antrenman seanslarını ve sıralama turu seansını simüle edebiliyorduk. Oyun oynamak için yeteri kadar vakti olmayanlar ya da sadece yarış heyecanına dahil olmak isteyenler bu sayede süreci hızlandırabiliyorlardı. F1 Manager 2024’te ise artık yarışları da simüle edebiliyoruz.
Bir takım patronu olarak en iyi pilot ve personel kadrosunu oluşturayım, takım içindeki huzuru sağlayayım, genç yetenekleri keşfedip takımın geleceğini garanti altına alayım, sponsorluk anlaşmaları yaparak bütçeyi denk getireyim, parça geliştirmeye kafa yorayım ama pit duvarına da ben çıkmayayım arkadaş diyenler yaşadı. Evet, belki yarışın gidişatına göre kritik kararlar vererek yarış kazandırma zevkinden mahrum kalıyor ve kaderinizi simülasyonun ellerine teslim ediyorsunuz ama bunu tercih edenler de olacaktır. İlk denememi sezonun ikinci yarışına altıncı ve yedinci sıradan başlarken yapmıştım. Pit stop stratejilerini belirledikten sonra topu bilgisayara devrettim ve birkaç saniye içinde sonuçlar geldi. LEVEL Racing pilotları Hamilton ile Verstappen ikilisi yerlerini korudular ve hafta sonundan 14 puanla ayrıldık. (Pit duvarında ben olsam daha mı iyi olurdu, asla bilemeyeceğim.)

Son tur
Gelelim son detaylara ve genel değerlendirmeme. F1 Manager 2024’te klasik kariyer modu dışında Yarış Tekrarı ve Özel Senaryolar seçenekleri varlığını koruyor. Seriyi takip etmeyenler için açıklamak gerekirse Yarış Tekrarı’nda gerçek Formula 1 sezonunda koşulan yarışlar birer mücadele olarak oyunculara sunuluyor ve her yarış hafta sonunda iki seçenek yer alıyor. İlk seçenek “başlangıç grid’i” ve burada istenen şey herhangi bir takımı seçip gerçekte alınan sonucu geliştirmek. İkinci seçenek ise yarışın gidişatı içinden yaratılmış özel bir senaryo. Örneğin Suzuka senaryosunda bitime 29 tur kala Aston Martin’in başına geçiyor, doğru stratejiyi kurarak en az 10 puan almaya çalışıyoruz. Takımın bu sezonki halini göz önüne alınca bir tık zor sayılır ama neden olmasın?
Özel Senaryolar’a baktığımızda gerçek sezondan bağımsız görevleri yerine getirmemiz isteniyor. Bir örnek de buradan vereyim. Ferrari’nin takım patronu olarak evimiz İtalya’dayız, Emilia Romagna Grand Prix’si koşuluyor. Carlos Sainz’ın ilk turlarda yarış dışı kalması ile tek umudumuz Charles Leclerc. Bitime 16 tur var ve Monakolu pilot 15 saniye civarı farkla yarışın lideri ancak bir sorun var. Motorun dayanıklılık seviyesi oldukça düşmüş durumda ve bizi yolda bırakma ihtimali hiç de az değil. Hedefimiz yarışı kazanmak ve Tifosi’yi sevince boğmak. Evet, zor bir görev gibi görünüyor ama neredeyse hiçbir şeye elimi sürmeden başarıya ulaştım. Kim bilir, belki de şanslıydım.
Geldik son sözlere... F1 Manager serisinin önceki oyunlarını keyifle oynamıştım. Eksikleri yok muydu? Vardı. Hem takım yönetimi hem de pist üstü aksiyon konularında noksanlar göze çarpıyordu. 2016 çıkışlı Motorsport Manager’ın sahip olduğu bazı özellikler bile pas geçilmişti ancak her geçen yıl aradaki mesafe kısaldı. Söz konusu F1 Manager 2024 olduğunda da serinin en özellikli ve en detaylı oyunu olduğu bir gerçek. Yarış simülasyonu kusursuz olmasa bile bugüne kadarki en iyi seviyesinde. Yeni değişkenler sadece yarışlarda değil, takım yönetimi kısmında da zorluk seviyesini artıyor.

Özellikle kendi takımımızı kurabilmemiz çok keyifli. Ancak yine de alt serilerden bir takımı seçip yönetmek de güzel olabilirdi. Birçok oyuncunun talep ettiği “multiplayer” desteğini oyuna getirmenin epey zor olduğunu tahmin etsem de o da fena olmazdı. Yapımcı Frontier’ın F1 lisansını alırken dört oyun çıkarmayı planladığı açıklanmıştı, belki de bombayı F1 Manager 2025’e saklıyorlardır. Ancak bu haliyle de serinin en iyi oyunu olduğunu söylemeliyim.
Artılar
- Enfes 3D yarış motoru
- Kendi takımını yaratabilme
- Lisans gücü
- Önceki oyuna göre yapılan geliştirmeler
Eksiler
- Menüler hala kullanıcı dostu sayılmaz
- Kaza sahneler hala zayıf
